معرفی رشته ها

IT  ياICT مساله اين است در جهان حاضر، بيشتر اقشار جامعه از فروشنده لوازم جانبي رايانه گرفته تا خبرنگار و برنامه نويس و مدير، به نوعي خود را عضو خانواده فناوري اطلاعات مي دانند. به سادگي مي توان دريافت که کامپيوتر تنها معنابخش به دانش فناوري اطلاعات نيست و برابر دانستن فناوري اطلاعات اشتباهي بزرگ است. با اين حجم دگرگوني ها در دنياي فناوري اطلاعات، که رايانه به عنوان ابزار آن به شمار مي آيد، معرفي اصول اين علم و پرداختن به شاخه ها و اصول فناوري در سطوح بالاتر آن لازم است. چرا که نداشتن شناخت به موضوعات و لايه هاي فناوري موجب مي شود تا از روند توليد عقب مانده و هميشه به عنوان مصرف کننده باقي بمانيم. تاريخچه تا دو ده پيش تنها رشته دانشگاهي و مرجع آموزش و پرورش مربوط به دانش کامپيوتر در جهان فقط ((مهندسي کامپيوتر)) بود. پس از چند سال و با گسترش اين دانش اين رشته به دو زيررشته يا گرايش تقسيم شد: مهندسي نرم افزار و سخت افزار. در آن زمان موضوع ارتباطات چندام مطرح نبود و با آغاز ارتباطات رايانه اي و اتصال رايانه ها به يکديگر (توسط دپارتمان نظامي آمريکا و تعدادي از فيزيکدانان) موضوع ارتباط هم به علوم مهندسي کامپيوتر افزوده شد. پس از تحقق روياي ارتباطات در دنياي رايانه، اين وسيله داراي ارزش افزوده گرديد و هر روز با سرعت بيشتري پيشرفت کرد تا جايي که يادگيري و پژوهش در همه رشته هاي رايانه براي يک نفر ممکن نبود. افزون بر اين، شبکه هاي رايانه اي هر روز برزگتر و پيچيده تر مي شدند و اشتياق روز افزون مديران سازمان ها و حتي دولت ها براي استفاده از رايانه، نياز به زيررشته ديگري را در اين زمينه پديد آورد. پس از مدتي اين زيررشته پا به عرصه علم گذاشت و نامش را نيز ((فناوري اطلاعات))(IT) گذاشتند که آميزه اي است از علوم رايانه، شبکه هاي رايانه اي و ارتباطي و دانش مديريت. رشته فناوري اطلاعات در اين رشته که در ابتدا توسط دانشگاه هاي آمريکا ارايه شد، فرد توانايي کسب اطلاعات، تحليل و طبقه بندي اطلاعات و استفاده از آن ها براي مديريت سيستم ها را مي يافت. اما موضوع به اين جا ختم نشد. گسترش ديگر دانش ها و افزايش سرعت پيشرفت فناوري و پيدايش جهان مجازي آن قدر به دنياي فناوري اطلاعات تنوع بخشيد که ديگر پرداختن به همه گرايش ها در اين زيررشته هم، براي کسي ممکن نبود و از اين رو اين رشته نيز گرايش هاي گوناگوني مانند ((مهندسي فناوري اطلاعات))، ((فناوري ارتباطات و اطلاعات)) (ICT)، ((تجارت الکترونيک))، ((آموزش هاي مجازي))، ((محيط هاي چند رسانه اي))، ((شبکه هاي ارتباطي)) و بسياري شاخه هاي ديگر پيدا کرد که لازم بود براي تمام آن ها رشته جديدي تاسيس شود و کارهاي هر کدام نيز تفکيک گردد. دانش فناوري اطلاعات در سراسر جهان گسترش يافت و به هر جا که مي رسيد آن جا را دچار دگرگوني هايي گسترده مي کرد. تا جايي که اتحاديه اروپا تعريف خاصي از فناوري اطلاعات را به کار برد و براي اعلام استقلال در اين رشته (که پيش از آن با نام IT  در اختيار آمريکا بود)، نام ICT  را  به معناي فناوري اطلاعات و ارتباطات براي آن تعريف برگزيد. اين دو واژه امروز آنقدر متداول شده است که ديگر مشکل بتوان آنها را از هم تفکيک کرد و در بسياري  موارد نيز به جاي يکديگر به کار مي روند. ولي چيزي که روشن است، اين است که IT تعريفي بسيار جامع تر را در بر ميگيرد و ICT بيشتر زمينه هاي ارتباطي و ابزاري موضوع را پوشش مي دهد. رويکردهای اصلي فناوري اطلاعات از فناوري اطلاعات تعريف پر شمار و گوناگوني نقل شده است که هر کدام با توجه به کارکرد مرجع ارايه دهنده بوده و در جاي خود تعريف کاملي است. اما در کل فناوري اطلاعات را مي توان به دو شاخه اصلي تقسيم کرد: توانمند سازي و زير ساخت گونه نخست به تجزيه و تحليل اطلاعات، ابداع روش ها، پيشبرد دانش فناوري اطلاعات و چگونگي سازمان دهي و ساماندهي داده ها مي پردازد و ساختار را بر پايه ايده و خلاقيت سازماندهي ميکند تا دسته دوم را براي توليد نرم افزار و ساخت سخت افزارهاي لازم براي رسيدن به هدف ايده هاي اوليه اداره کنند. دسته اول در کشورهايي مانند آمريکا و برخي کشورهاي اروپايي، به دليل رويکرد دولت هايشان پشتيباني بيشتري مي شود و دسته دوم در کشور هايي مانند هند و چين حمايت مي شود و البته در کشور ما، به دليل نبود برنامه اي مشخص در اين حوزه تقريبا هيچکدام از اين رويکردها پشتيباني نمي شوند. تعاريف چند تعريف درباره واژه هاي فناوري و اطلاعات و ارتباطات را از منابع مختلف براي آشنايي بيشتر در اينجا نقل مي کنيم. فناوري: فناوري عبارت است از مجموعه اي از فرايند ها، روش ها، فنون، ابزار، تجهيزات، ماشين آلات و مهارت هايي که به کمک آنها کالايي ساخته ميشود يا خدمتي ارايه مي گردد. اطلاعات: در فرهنگ انفورماتيک، اطلاعات عبارت است از هر مجموعه اي از عناصر ديجيتال يا حروفي يا نمادي که داراي مفهومي آشکار و مشخص بوده و ميتواند در معرض پردازش اتوماتيک قرار گيرد. ارتباط: ارتباطات فرايندي است که موجوديت ها را به يکديگر پيوند مي دهد. اين موجوديت ها مي توانند انواع موجوديت ها را شامل شود، مانند دو نفر که با هم صحبت مي کنند، رسانه ها و مخاطب هايش و يا يک سيستم پستي ميان ادارات يک سازمان. فناوري اطلاعات: فناوري اطلاعات مجموعه اي از سخت افزار، نرم افزار و فکر افزار است که گردش و بهره برداري از اطلاعات را امکان پذير مي سازد. فناوري اطلاعات و ارتباطات: هر نوع ارتباط بين دو يا چند بخش که براي انتقال داده ايجاد شده و بر اجزاي يک ارتباط (فرستنده، گيرنده و محيط ارتباط) نظارتي کامل دارد تا امکان بهره برداري، بهينه سازي و پيشرفت آن را فراهم کند. در نهايت چيزي که در اين زمينه داراي اهميت است، نه تعريفات است و نه منابع ارايه دهنده آن ها، بلکه تنها مساله اي که بايد به آن پرداخت، ايجاد رويکردي در اين باره است تا بتوانيم براي فعاليت هايمان هدف و جهتي داشته باشيم. چرا که نداشتن هدف مشخص در دنياي فناوري اطلاعات به سرگرداني در يک اقيانوس مي ماند که هر قدر در آن پيش برويم باز هم به نقطه دلخواه نخواهيم رسيد. منبع: روزنامه جام جم